Kamer is dinsdagnacht het eindverslag van de informateur en het
voorgenomen coalitieakkoord van de nieuwe minderheidscoalitie
onder vuur genomen. Vooral de plannen rond de AOW-leeftijd,
klimaat, Lelystad Airport en de verdeling van de financiele lasten
zorgden voor hoogoplopende discussies.
De beoogde coalitie (VVD, CDA en D66) verdedigde het akkoord als
een noodzakelijke, verantwoorde basis voor het landsbestuur.
Oppositiepartijen, waaronder GroenLinks-PvdA, Forum voor
Democratie, Partij voor de Dieren en anderen, noemden het akkoord
onvoldoende sociaal, onvoldoende ambitieus op klimaatgebied en zelfs antidemocratisch.
Een van de meest geladen momenten kwam van de kant van de PVV.
Wilders verweet de coalitiepartijen, met name D66-voorman Jetten,
dat zij een Kamermeerderheid zouden negeren. Hij stelde dat een
motie die uitspreekt dat de Kamer iets niet wil, gewoon opgevolgd
moet worden. Jetten benadrukte dat de coalitie serieus zal kijken
naar Kamermeerderheden, maar ook vasthoudt aan de gemaakte afspraken.
“Als u een echte democraat bent, dan volgt u de Kamermeerderheid,”
klonk het scherp. Jetten antwoordde dat een minderheidskabinet een
nieuwe politieke cultuur vereist, waarbij continu meerderheden gezocht moeten worden.
AOW, klimaat en Lelystad Airport
De verhoging van de AOW-leeftijd en het openen van Lelystad
Airport voor vakantieviuchten kwamen meermaals terug. Meerdere
oppositiepartijen eisten dat deze plannen direct van tafel gaan. Jetten
en VVD-Kamerlid Jesselhaus verdedigden de keuzes als hoodzakelijk
voor defensie (F-35’s) en het houdbaar maken van de overheidsfinancien.
Op klimaatgebied was de kritiek van de Partij voor de Dieren en
GroenLinks-PvdA hard. “Mooie woorden, maar geen maatregelen,”
stelde fractievoorzitter Ouwehand. Het schrappen van de
CO2-heffing en het openen van een nieuw vliegveld werden als
onverantwoord bestempeld. De coalitie beloofde extra maatregelen
om de klimaatdoelen alsnog te halen.
Lasten voor de middenklasse
Een ander heet hangijzer was de verdeling van de lasten.
Verschillende partijen, waaronder SOPLUS en GroenLinks-PvdA,
stelden dat de middeninkomens de rekening betalen door hogere
belastingen en eigen betalingen in de zorg, terwijl de allerrijksten
ontzien worden. De VVD ontkende dit en wees op maatregelen zoals
het behoud van bijna-gratis kinderopvang en accijnsverlaging op benzine.
Migratie en woningnood
Forum voor Democratie (De Vos) bekritiseerde het asielhoofdstuk.
Wilders vroeg door over de houding van D66 in de Eerste Kamer ten
aanzien van asielwetten. Jesselhaus benadrukte dat de wetten
onverkort uitgevoerd zullen worden zodra ze aangenomen zijn.
Toekomst van de samenwerking
Ondanks de scherpe toon benadrukten meerdere sprekers,
waaronder VVD-Kamerlid Jesselhaus, het belang van constructieve
samenwerking in een minderheidskabinet. “Nederland heeft behoefte
aan stabiliteit en aan een politiek die verder kijkt dan morgen,” zei ze,
verwijzend naar een brief van een 10-jarig meisje.
Het debat maakte duidelijk dat de formatie van een nieuw kabinet nog
maar het begin is. Zonder automatische meerderheid zal de komende
periode gekenmerkt worden door intensief onderhandelen en zoeken
naar steun. De echte toets voor dit coalitieakkoord komt pas in de komende maanden, bij de behandeling van concrete wetsvoorstellen.
Volg het volledige debat en de reacties op onze site.
