De sociale onrust in Nederland neemt verder toe. Werknemers uit verschillende sectoren komen deze week massaal in actie tegen de plannen van het kabinet rond de sociale zekerheid. Van havenwerkers en zorgmedewerkers tot ambtenaren, bankmedewerkers en werknemers in het openbaar vervoer: steeds meer groepen laten van zich horen.
De vakbonden FNV, CNV en VCP verzetten zich tegen voorgenomen maatregelen rond onder meer de WW, WIA, AOW en de zorg. Volgens de FNV gaat het om miljardenbezuinigingen die grote gevolgen kunnen hebben voor werknemers en mensen die afhankelijk zijn van sociale voorzieningen.
Kabinet krijgt te maken met groeiende protesten
De protesten komen op een politiek gevoelig moment. Met Prinsjesdag in aantocht proberen de vakbonden de druk op het kabinet verder op te voeren.
De FNV heeft aangekondigd dat duizenden overheidsmedewerkers dinsdag 8 september naar de Koekamp in Den Haag komen. Werknemers van gemeenten, provincies, het Rijk, waterschappen, universiteiten en andere publieke organisaties willen daar protesteren tegen de voorgestelde maatregelen.
De actievoerders eisen dat de plannen voor onder meer de WW, WIA, AOW en huishoudelijke zorg definitief van tafel gaan. Volgens de vakbond mogen mensen die ziek worden of buiten hun schuld hun baan verliezen niet de rekening van bezuinigingen betalen.
Symbolische ‘gouden koets’ naar ministerie van Financiën
De demonstratie in Den Haag krijgt bovendien een opvallend symbolisch karakter.
Volgens de FNV zal een gouden koets tijdens de actie door Den Haag rijden. Niet met de koning, maar met vakbondsleden en een koffertje met alternatieve plannen. De mars begint na het programma op de Koekamp en gaat richting het ministerie van Financiën.
Daar willen de actievoerders hun eigen boodschap over de begroting overbrengen. De keuze voor een gouden koets verwijst duidelijk naar Prinsjesdag, maar de vakbond wil vooral laten zien dat de aangekondigde bezuinigingen volgens haar op de verkeerde plaats terechtkomen.
Ook werknemers van ABN AMRO gaan staken
Een opvallende ontwikkeling is dat ook werknemers van de financiële sector zich bij de acties aansluiten.
Meer dan 150 medewerkers van ABN AMRO zijn van plan om dinsdag het werk neer te leggen. Volgens FNV Finance gaat het om de eerste staking bij de bank deze eeuw.
De medewerkers protesteren tegen de kabinetsplannen voor onder andere de WW, WIA en AOW. De staking staat gepland van 07.00 tot 21.00 uur en sluit aan bij de landelijke actie in Den Haag.
De timing is extra gevoelig omdat ABN AMRO eerder heeft aangekondigd duizenden banen te schrappen. Volgens de vakbond verdwijnen er ongeveer 5.200 banen en bestaat er bij International Card Services eveneens onzekerheid over werkgelegenheid.
De vakbond ziet daarin een extra reden om actie te voeren. Het conflict gaat volgens FNV niet alleen over de huidige werknemers, maar ook over de zekerheid die mensen nodig hebben wanneer zij hun baan verliezen of langdurig ziek worden.
Havenwerkers hebben al het werk neergelegd
De acties zijn niet beperkt tot Den Haag.
Op 4 september legden havenwerkers in Rotterdam, Amsterdam en Zeeland het werk neer. Zij protesteerden eveneens tegen de kabinetsplannen voor de sociale zekerheid.
Volgens vakbond Nautilus International blijven er ondanks eerdere aanpassingen volgens de bond nog steeds onvoldoende maatregelen over om de zorgen over de WW- en WIA-regelingen weg te nemen.
Daarmee ontstaat een steeds breder beeld: verschillende sectoren gebruiken stakingen en demonstraties om hun onvrede over het beleid kenbaar te maken.
Openbaar vervoer dreigt woensdag plat te gaan
Ook voor reizigers kan de actieweek grote gevolgen hebben.
Op woensdag 9 september staat een landelijke staking in het openbaar vervoer gepland. Volgens de FNV leggen werknemers van onder meer NS, ProRail en stads- en streekvervoerders 24 uur lang het werk neer.
De staking is gericht tegen de kabinetsplannen rond de sociale zekerheid. De vakbond erkent dat een dergelijke actie grote hinder veroorzaakt, maar stelt dat de gevolgen van een verzwakking van de sociale zekerheid volgens haar veel groter zijn.
Voor treinreizigers en mensen die afhankelijk zijn van bus, tram en metro kan woensdag daarom een moeilijke dag worden.
Zorgsector sluit zich aan bij protesten
Ook werknemers in de zorg laten hun stem horen.
Medewerkers van ziekenhuizen en universitaire medische centra voeren verspreid over Nederland actie. De FNV organiseert onder meer sit-ins om aandacht te vragen voor de gevolgen van de kabinetsplannen.
Volgens de vakbond worden werknemers in de zorg bijzonder geraakt wanneer zij zelf ziek worden of arbeidsongeschikt raken. De actievoerders willen daarom dat de voorgestelde verslechteringen van de sociale zekerheid worden ingetrokken.
De acties tonen daarmee aan dat het conflict niet beperkt blijft tot één beroepsgroep. Zowel de publieke sector als de private sector begint zich nadrukkelijk met het debat te bemoeien.
Kabinet heeft al concessies gedaan, maar vakbonden zijn niet tevreden
De situatie is extra opmerkelijk omdat het kabinet inmiddels op onderdelen heeft bewogen.
Volgens RTL Nieuws heeft het kabinet een groot deel van de eerder aangekondigde miljardenbezuinigingen teruggedraaid. Zo zou een snellere verhoging van de AOW-leeftijd niet doorgaan.
Toch vinden de vakbonden de concessies onvoldoende. FNV en CNV hebben daarom aangegeven dat de acties doorgaan.
Dat betekent dat de confrontatie voorlopig niet voorbij is.
Voor het kabinet wordt vooral de vraag belangrijk hoeveel ruimte er nog is voor verdere compromissen. Voor de vakbonden draait het juist om de vraag of de resterende plannen alsnog van tafel kunnen worden gehaald.
Een cruciale week voor de Nederlandse politiek
De komende dagen kunnen daarom belangrijk worden voor het Nederlandse politieke debat.
Met duizenden demonstranten in Den Haag, een staking bij ABN AMRO, acties in de zorg en een landelijke OV-staking in het vooruitzicht, neemt de maatschappelijke druk toe.
De vakbonden willen duidelijk maken dat sociale zekerheid volgens hen geen kostenpost is waarop onbeperkt kan worden bezuinigd. Het kabinet staat ondertussen voor de uitdaging om de overheidsfinanciën en hervormingen te verdedigen zonder de maatschappelijke weerstand verder te laten oplopen.
De gebeurtenissen van deze week zullen bovendien plaatsvinden vlak voor Prinsjesdag, waardoor de politieke timing extra gevoelig ligt.
Nederland staat daarmee voor een belangrijke confrontatie over de toekomst van de sociale zekerheid.
De grote vraag is nu: zal het kabinet opnieuw bewegen onder de toenemende druk van de vakbonden en werknemers, of blijft het vasthouden aan zijn koers?
De komende dagen zullen het antwoord steeds duidelijker maken.
