De woningnood in Nederland stond opnieuw centraal tijdens een debat in de Tweede Kamer. Lidewij de Vos van Forum voor Democratie gebruikte het debat over discriminatie op de woningmarkt om aandacht te vragen voor de positie van Nederlandse studenten en woningzoekenden. Volgens haar krijgen zij steeds vaker te maken met concurrentie van internationale studenten en statushouders.
De Vos stelde dat de Nederlandse woningmarkt al jaren onder grote druk staat. Volgens haar wordt de schaarste veroorzaakt door meerdere factoren, waaronder bevolkingsgroei door immigratie, beperkingen voor de woningbouw door klimaat- en stikstofregels en de toenemende individualisering waardoor meer mensen alleen wonen.
Forum voor Democratie pleit daarom voor een pakket aan maatregelen dat volgens de partij de druk op de woningmarkt moet verminderen. Daarbij noemde De Vos onder meer het beperken van immigratie, het stimuleren van terugkeer van migranten die volgens haar niet integreren en het wegnemen van belemmeringen voor de bouwsector.
Hoewel het debat officieel ging over discriminatie op de woningmarkt, legde De Vos de nadruk op de manier waarop woningen volgens haar worden verdeeld. Zij stelde dat niet alleen de markt bepaalt wie een woning krijgt, maar dat ook overheidsbeleid een belangrijke rol speelt bij de verdeling van schaarse woonruimte.
Volgens De Vos wonen in Nederland ruim 120.000 internationale studenten die in sommige gevallen via voorrangsregelingen relatief eenvoudig aan woonruimte kunnen komen. Daardoor zouden Nederlandse studenten volgens haar steeds vaker achter het net vissen, terwijl juist zij moeite hebben om een betaalbare kamer te vinden.
Daarnaast uitte zij kritiek op de voorrang die statushouders in veel gemeenten krijgen bij de toewijzing van sociale huurwoningen. Zij sprak steun uit voor het voornemen van minister Mona Keijzer om deze voorrangsregeling te beëindigen, maar bekritiseerde tegelijkertijd financiële regelingen die gemeenten volgens haar juist stimuleren om statushouders versneld te huisvesten.
D66-Kamerlid Habtamu de Hoop reageerde kritisch op de bijdrage van De Vos. Volgens hem haalt Forum voor Democratie twee verschillende onderwerpen door elkaar. Hij benadrukte dat democratisch vastgestelde voorrangsregelingen iets anders zijn dan discriminatie van mensen vanwege afkomst, religie, seksuele geaardheid of een handicap.
De Vos hield echter vol dat particuliere verhuurders en verkopers zelf mogen bepalen aan wie zij hun woning verkopen of verhuren. Volgens haar is die keuzevrijheid onderdeel van het eigendomsrecht. Zij stelde dat juist de overheid volgens haar ongewenst onderscheid maakt wanneer zij bepaalde groepen actief voorrang geeft bij de verdeling van woningen.
De Hoop verwees vervolgens naar onderzoeken waarin volgens hem is aangetoond dat woningzoekenden met een migratieachtergrond aantoonbaar minder kans maken op een huurwoning. Hij stelde dat dergelijke praktijken volgens hem wel degelijk discriminatie vormen en dat de overheid daartegen moet optreden.
De Vos betwijfelde echter de betekenis van deze onderzoeken. Volgens haar gaat het in veel gevallen om subjectieve ervaringen van woningzoekenden. Daarbij verwees zij ook naar een persoonlijke ervaring waarbij zij zelf een woning misliep omdat de verkoper liever aan een andere kandidaat verkocht. Volgens haar is dat onderdeel van de vrijheid van de verkoper.
Ook DENK mengde zich in het debat. Kamerlid Stephan van Baarle verwees naar verschillende onderzoeken waarin volgens hem met praktijktesten en mystery calls objectief zou zijn vastgesteld dat woningzoekenden met een Turkse of Marokkaanse achtergrond minder vaak worden uitgenodigd of worden geweigerd vanwege hun afkomst.
De Vos antwoordde dat zij deze onderzoeken graag nader wil bekijken, maar benadrukte dat volgens haar ook andere factoren, zoals inkomen, opleiding en financiële positie, een rol kunnen spelen bij de selectie van huurders of kopers. Volgens haar moet daarmee rekening worden gehouden voordat conclusies worden getrokken.
Aan het einde van haar bijdrage kwam De Vos terug op de positie van Nederlandse studenten. Volgens Forum voor Democratie zouden studentenkamers in de eerste plaats beschikbaar moeten zijn voor Nederlandse studenten of zouden buitenlandse en Nederlandse studenten in ieder geval gelijke kansen moeten hebben bij de toewijzing van woonruimte.
Daarnaast vroeg zij de minister welke maatregelen worden genomen om te voorkomen dat gemeenten ook in de toekomst voorrang blijven geven aan statushouders bij sociale huurwoningen. Ook wilde zij weten of overleg plaatsvindt met minister Faber over de financiële regeling die gemeenten ontvangen voor het huisvesten van statushouders.
De bijdrage van Forum voor Democratie maakte duidelijk dat de partij de woningcrisis vooral benadert vanuit de verdeling van schaarse woonruimte. Waar andere fracties het debat concentreerden op discriminatie bij verhuur en verkoop, legde De Vos de nadruk op de positie van Nederlandse studenten en woningzoekenden. Daarmee ontstond opnieuw een scherp politiek debat over de vraag wie bij een aanhoudende woningnood als eerste aanspraak zou moeten kunnen maken op beschikbare woningen.
